خانه نجوم مجازی بروجن

پاتوق دوستان آسمان بروجن

به نام از جان برترم

با سلام

خدمت دوستان گلم  عرض کنم که به دلیل یه سری مشغولیات تا یه مدتی وبلاگ آپدیت نمیشه . انشاءالله سرم که خلوت شد فعالیت وبلاگ ادامه پیدا می کنه!      

در ضمن فعالیت این مدت وبلاگ را ارزیابی کرده و برام کامنت بذارید !

موفق و منصور باشید!

دوستدار شما

علیخانی

 

                                                                                                

 

 

به نام از جان برترم

عید سعید فطر برتمامی شیعیان جهان مخصوصا ایرانیان عزیز مبارک باد!

به نام از جان برترم

با سلام به همگی دوستان عزیز

هفته گذشته دو برنامه رصد داشتیم که به علت مشغله کاری نتونستم گزارش این دو برنامه را تو وبلاگ قرار بدم ! شرمنده !

اولین گزارش مربوط به برنامه مشترک خانه نجوم بروجن با گروه کوهنوردی کَهبُد وباشگاه ورزشهاي کوهستاني چکاد باشد :

ما با هماهنگی قبلی که با گروه کوهنوردی کَهبُد انجام شده بود ساعت ۹ شب ۱۹ مرداد ۱۳۸۸ از بروجن به طرف پاتوق اصلیمون! (جاده گرم آباد!) راه افتادیم که حدودا ساعت ۹:۳۰ در مکان مورد نظر مستقر شدیم و برنامه شروع شد .

خلاصه فعالیت شب رصدی :

رصد صورت فلکی دب اکبر ؛

رصد صورت فلکی دب اصغر ؛

رصد صورت فلکی ذات الکرسی ؛

رصد صورت فلکی اسب بالدار ؛

رصد صورت فلکی عقرب ؛

رصد صورت فلکی دجاجه ؛

رصد صورت فلکی کرکس ؛

رصد صورت فلکی شلیاق ؛

رصد صورت فلکی دلفین ؛

رصد صورت فلکی تیر ؛

و ...

رصد خوشه ستاره ای M13 در صورت فلکی جاثی ؛

رصد سیاره مشتری با اقمار گالیله ایش .

لیست اسامی دوستان حاضر در این برنامه :

اعضاء خانه نجوم بروجن :

سید شهاب سیدین
محمود ایرجی
امین زمانی
و خودم (محسن علیخانی)

باشگاه ورزشهاي کوهستاني چکاد :

علي فاتحي
علي طاهرزاده
مصطفي حسان پور
فريبا احسان پور
مرضيه عزيزي
سکينه رمضاني
فاطمه محمد زاده

گروه کوهنوردی کَهبُد :

سينا افروغ                                                                                                                             ساغر افروغ
غلامحسين افرغ
خانم افروغ
صابر و صالح همايي
ياسمن همايي
امين زماني
خانم عظيمي
خانم صفايي
و ...

اینم چند تا عکس از برنامه اونشب :

---

دومین گزارش

گزارش شب رصدی بارش شهابی برساوشی با انجمن نجوم هفت آسمان پژوهشسرای صدرای بروجن :

پنج شنبه شب، 22 مرداد جلسه ی رصدی در مدرسه ی سپیده کاشانی شهر فرادنبه با حضور استاد خسرو جعفریزاده برگزار گردید. در این جلسه 42 نفر از اعضای هفت آسمان شرکت کردند.

برنامه ها از ساعت 8:30 شب آغاز شدند. ابتدا استاد جعفریزاده با ارائه ی مطالبی در مورد صور افلاکی و سیارات تعدادی از آن ها را در صفحه ی آسمان با گرین لیزر ترسیم کردند. سپس کار رصد با تلسکوپ شروع شد. وسایل ما عبارت بودند از: یک دستگاه تلسکوپ 6 اینچ دابسونی ، یک دستگاه تلسکوپ 130 میلی متری اسکای واچر، یک دستگاه تال 150k و یک دستگاه تال 120 متعلق به خانه نجوم بروجن . اجرام زیادی رصد شدند از جمله: مشتری ، ماه ، m22 ، m57 ، ... .

بعد از صرف شام کارگاه آموزشی خانم محمدی فر اجرا شد و بعد از کارگاه تعدادی از بچه ها به استراحت و تعدادی به رصد بارش شهابی پرداختند.

ساعت 4 صبح هم رصد صبح گاهی اجرا شد. اجرامی که رصد شدند بدین شرح بودند: مریخ ، ناهید ، سحابی جبار و ... . همچنین تعدادی از صورت های فلکی صبحگاهی {صورت های فلکی زمستانی که دم صبح قابل مشاهده هستند .}

(متن گزارش از وبلاگ هفت آسمان نقل شده است).

عطارد
عطارد نزديك ترين سياره به خورشيد است. اين سياره كوچك خاكي تقريباً هيچ جوي ندارد. به خاطر اندازه كوچك و نزديك بودن فاصله عطارد به خورشيد سخت است كه اين سياره را از زمين بدون تلسكوپ ببينيم. در زمان هاي مشخصي از سال مي توان عطارد را درست بعد از غروب خورشيد در ارتفاع پاييني در غرب آسمان ديد. در مواقع ديگر عطارد درست قبل از طلوع خورشيد در شرق آسمان در ارتفاع پاييني ديده مي شود.

اندازه
قطر عطارد 3032 مايل يا 4879 كيلومتر يعني حدود دو پنجم قطر زمين است. اين سياره بعد از پلوتون كوچك ترين سياره منظومه شمسي ست. عطارد فقط اندكي بزرگ تر از ماه زمين است.

مدار
مدار عطارد بسيار بيضي ست. بنابراين در نزديك ترين مكان ممكن به خورشيد فاصله اش از خورشيد به 28 ميليون و 580 هزار مايل ( 46 ميليون كيلومتر) مي رسد و وقتي در اين مدار بيضي در دورترين مكانش از خورشيد قرار مي گيرد فاصله اش از خورشيد حدود 70 ميليون كيلومتر مي شود. فاصله عطارد از زمين، موقعي كه از هميشه به زمين نزديك تر است 48 ميليون مايل يا (77300 میلیون كيلومتر) است. اگر كسي مي توانست وقتي عطارد در نزديك ترين فاصله اش از خورشيد قرار دارد، روي سطح سوزان آن بايستد، خورشيد را سه برابر بزرگ تر از آنچه كه ما در زمين مي بينيم مي ديد.

طول روز و طول سال در عطارد
زمين هر 365 روز يك بار به دور خورشيد مي گردد. در حالي كه عطارد هر 88 روز يك بار به دور خورشيد مي گردد. سرعت گردش عطارد در فضا 30 مايل در ثانيه (48 كيلومتر در ثانيه) است كه از اين نظر هيچ سياره اي سرعتش به پاي آن نمي رسد.

دما
مقادير دما در عطارد بسيار متفاوت است. نزديكي زياد عطارد به خورشيد باعث مي شود دما در سطح آن به 450 درجه سلسيوس يا 840 درجه فارنهايت نيز برسد. از نظر دما فقط ناهيد از عطارد داغ تر است. اما به خاطر اين كه عطارد مقدار كافي گاز در جوش ندارد و تقريباً هيچ جوي ندارد كه گرما را نگه دارد, دماي آن در شب مي تواند به 170- درجه سلسيوس يا 275- درجه فارنهايت سقوط كند. به اين ترتيب دما در عطارد بسيار متغير است.

جرم وتراكم
جرم عطارد 3/3 ضربدر 10 به توان 23 كيلوگرم است. اين ميزان يك بيستم جرم زمين است.
تراكم يا چگالي (نسبت جرم به حجم) عطارد كمتر از زمين است. يعني سنگيني يك تكه از عطارد كمتر از سنگيني حجم همان تكه از زمين است. عطارد كوچك تر از زمين است و بنابراين جرم خيلي كمتري هم نسبت به زمين دارد. تراكم كمتر عطارد نيروي جاذبه آن را نسبت به زمين كمتر كرده است. به طوري كه اين جاذبه فقط 38/0 جاذبه زمين است. به اين ترتيب وزن يك شيء 100 پوندي روي زمين بر روي عطارد فقط 38 پوند مي شود. براي اين كه بفهميد وزنتان در عطارد چقدر است آن را در عدد 38/0 ضرب كنيد.

سطح و جو
سطح عطارد خيلي شبيه به سطح ماه است. سطح عطارد شش درصد نوري را كه از خورشيد به آن مي رسد, بازتاب مي دهد. يعني همان ميزاني را كه ماه بازتاب مي دهد. عطارد مثل ماه با يك لايه باريك از مواد معدني به نام سيليكات ها كه به شكل ذرات ريزند پوشيده شده. عطارد همچنين دشت هاي صاف و پهني دارد. صخره هاي بسيار شيب دار و چاله هاي عميق زيادي نيز دارد. همان طور كه ماه هم چنين است. اين چاله ها موقعي شكل گرفته اند كه شهاب سنگ ها يا ستاره های دنباله دار كوچك به سياره برخورد كرده اند. جو عطارد آن قدر ضخيم نيست كه سرعت شهاب سنگ ها را كم كند و يا آنها را با اصطكاك بسوزاند. كالوريس بيسين Caloris Basin بزرگ ترين چاله عطارد حدود 800 مايل يا 1300 كيلومتر قطر دارد.

بخش هاي داخلي عطارد مثل زمين است!!!
عطارد خشك، بسيار گرم و تقريباً بدون هواست. قدرت پرتو خورشيد بر عطارد نزديك به هفت برابر ميزان پرتو آن بر روي زمين است.
اسكن از عطارد كه به وسيله رادارها از روي زمين انجا م شده نشان مي دهد كه چاله ها در قطب هاي عطارد حاوي يخ آب هستند. كف چاله ها به طور دايمي در مقابل نور خورشيد محافظت مي شوند. بنابراين دما در آنها هيچ وقت به آن حد نمي رسد كه يخ ها را آب كند.
عطارد به وسيله مقدار بسيار كمي هليوم، هيدروژن، اكسيژن و سديوم احاطه شده. اين گازها به قدري باريكند كه بزرگ ترين فشار جوي آنها (نيرويي كه از وزن گازها ناشي مي شود) حدود 000000000002/0 (دو ضربدر10 به توان 10-) كيلوگرم برهر سانتي متر مربع است. در حالی که فشار جو زمين حدود 03/1 كيلوگرم بر هر سانتي متر مربع است. گياهان و جانوران به خاطر نبود اكسيژن و گرماي شديد نمي توانند روي عطارد زندگي كنند. دانشمندان مي گويند اين سياره فاقد هر شكلي از زندگي ست.

چرخش به دور محور خود
هنگامي كه عطارد به دور خورشيد مي گردد، به دور محور خودش- يك خط فرضي كه از مركزش مي گذرد- هم مي چرخد. سياره حدود هر 59 روز زميني يك بار به دور خودش مي چرخد. اين چرخش از چرخش همه سيارات ديگر به جز ناهيد آهسته تر است. در نتيجه آهستگي چرخش سياره به دور محورش و سريع بودن حركتش به دور خورشيد باعث شده كه يك روز يا فاصله طلوع خورشيد تا طلوع بعدي خورشيد 176 روز زميني به طول انجامد.
تا ميانه دهه 1960 ستاره شناسان باور داشتند كه عطارد هر 88 روز زميني يك بار به دور خودش مي چرخد. يعني همان مقدار زماني كه طول مي كشد تا عطارد دور خورشيد بگردد. اگر اين چنين بود يك طرف سياره هميشه رو به خورشيد بود و طرف ديگر هميشه در تاريكي قرار داشت. در سال 1965 مطالعاتي كه از طريق رادار انجام شد، نشان داد كه سياره هر 59 روز يك بار دور خودش مي چرخد.

ماه
عطارد ماه ندارد.

پرواز به سوي عطارد
فضاپيماي مرينرده (Mariner10) اولين و تنها فضاپيمايي ست كه به عطارد رسيده. اين فضاپيما درسال 1973 و 1974 از عطارد بازديد كرد. كمتر از نيمي از سطح عطارد به وسيله اين فضاپيما نقشه برداري شد. در سال 2004 ايالات متحده سفينه مسنجر (Messenger)را به سوي عطارد فرستاد. اين سفينه قرار است در سال هاي 2008، 2009 و 2011 در اطراف عطارد پرواز كند، ازسطح آن نقشه برداري كند و تركيباتش، ساختمان داخليش و حوزه مغناطيسيش را مطالعه كند.

 

 

سلام به بچه های  نجومی و کسایی که سری به این جور وبلاگا میزنند مطلب من در مورد یکی از سیازه های پر بیننده است یعنی مشتری                                                                                                    نگاه کلی                                                                                                    معمولا مشتری چهارمین شی درخشان آسمان می‌باشد (بعد از خورشید، ماه و ناهید) اگرچه گهگاه بهرام درخشان‌تر به‌نظر می‌آید.

جرم مشتری ۲٫۵ بار از مجموع جرم سیارات سامانه خورشیدی بیش‌تر است. جرم مشتری ۳۱۸ بار بیش‌تر از جرم زمین است. قطر آن ۱۱ برابر قطر زمین است. مشتری می‌تواند ۱۳۰۰ زمین را درخود جای دهد. میانگین فاصله آن از خورشید در حدود ۷۷۸ میلیون و ۵۰۰ هزار کیلومتر می‌باشد یعنی بیشتر از ۵ برابر فاصله زمین از خورشید. ستاره‌شناسان با تلسکوپ‌های مستقر در زمین و ماهواره‌هائی که در مدار زمین می گردند به مطالعه مشتری می پردازند. ایالات متحده تا کنون ۶ فضاپیمای بدون سرنشین را به مشتری فرستاده است. در ژوئیه ۱۹۹۴، هنگامی که ۲۱ تکه از دنباله دار شومیکر-لوی ۹ با اتمسفر مشتری برخورد نمود ستاره‌شناسان شاهد رویدادی بسیار تماشائی بودند. این برخورد باعث انفجارهای مهیبی شد که بعضی از آن‌ها قطری بزرگتر از قطر زمین داشت.

ویژگیهای فیزیکی

مشتری گوی غول پیکری از مخلوط گاز و مایع است و احتمالا مقداری سطح جامد دارد. سطح سیاره از ابرهای ضخیم زرد، قرمز، قهوه‌ای و سفید رنگ پوشیده شده است. مناطق روشن رنگی «ناحیه» و قسمتهای تاریک تر «کمربند» نامیده می‌شوند. کمربندها و ناحیه‌ها به موازات استوای سیاره قرار دارند.

مدارو چرخش

مشتری در یک مدار کمی بیضی شکل به دور خورشید می چرخد.هر دور ۱۲ سال زمینی طول می‌کشد. همچنان که سیاره به دور خورشید می گردد، به دور محور فرضی خود نیز می گردد. چرخش مشتری به دور خود سریع‌تر از هر سیاره دیگری است. چرخش مشتری به دورخود ۹ ساعت و ۵۶ دقیقه به طول می انجامد (مقایسه کنید با چرخش ۲۴ ساعته زمین به دور خود.) دانشمندان نمی‌توانند به طور مستقیم سرعت گردش داخلی سیارات گازی شکل را اندازه‌گیری کنند و به طور غیر مستقیم اندازه گیری می کنند. ابتدا سرعت متوسط چرخش ابرهای قابل مشاهده را اندازه‌گیری می‌نمایند. مشتری به قدر کافی امواج رادیویی ارسال می‌کند که به وسیله رادیو تلسکوپ‌های زمینی دریافت گردد. در حال حاضر دانشمندان از اندازه امواج برای محاسبه سرعت چرخش مشتری استفاده می نمایند. قدرت امواج تحت تاثیر میدان مغناطیسی سیاره در یک الگوی ۹ ساعت و ۵۶ دقیقه‌ای که تکرار می گردد تغییر می کند زیرا سرچشمه میدان مغناطیسی هسته سیاره می‌باشد. این تغییرات نشان دهنده میزان سرعت جرخش داخلی سیاره می‌باشد. جرخش سریع مشتری باعث برآمدگی در استوا و پخی در قطب‌های آن می شود. قطر استوا ۷ درصد بیشتر از قطر قطب‌ها می‌باشد.

جرم و چگالی

مشتری از هر سیاره دیگری در سامانه خورشیدی سنگین‌تر است. جرم آن ۳۱۸ بار بیش تر از زمین می‌باشد ولی با وجود جرم زیاد، نسبتا دارای چگالی کمی می‌باشد. متوسط چگالی آن ۱٫۳ گرم در سانتیمترمکعب می‌باشد یعنی اندکی بیشتر از چگالی آب. چگالی مشتری در حدود یک چهارم چگالی زمین می‌باشد زیرا سیاره به صورت عمده از عناصر سبک هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. از سوی دیگر زمین عمدتا از عناصر سنگین آهنی و سنگی تشکیل شده است. عناصر شیمیائی سازنده مشتری بیش تر شبیه خورشید می‌باشد تا زمین. احتمالا مشتری دارای هسته‌ای از عناصر سنگین می‌باشد. هسته احتمالا ترکیبی مشابه هسته زمین اما ۲۰ تا ۳۰ برابر سنگین‌تر می‌باشد.

نیروی جاذبه در سطح سیاره ۲٫۴ برابر بیش تر از سطح زمین می‌باشد. یعنی شئی که روی زمین ۱۰۰ کیلو گرم وزن دارد، در روی مشتری وزنی برابر با ۲۴۰ کیلو خواهد داشت. جو مشتری تشکیل شده است از ۸۶ درصد هیدروژن ۱۴ درصد هلیوم و مقدار ناچیزی متان، آمونیاک، فسفین، آب، استلین، اتان، ژرمانیوم و مونو اکسید کربن. درصد هیدروژن بر پایه تعداد مولکول‌های موجود در جو می‌باشد تا جرم کلی آنها.

این سیاره از لایه های رنگی از ابرها در ارتفاعات مختلف تشکیل شده است. مرتفع ترین ابرهای سفید از کریستال‌های منجمد آمونیاک تشکیل شده‌اند. قسمتهای تاریک‌تر و ابرهای کم ارتفاع‌تر در کمربندها واقع شده‌اند. پایین ترین سطحی را که می توان مشاهده کرد ابرهای آبی رنگ تشکیل داده‌اند. دانشمندان انتظار کشف ابرهای آب‌دار را در ۷۰ کیلومتری سطح زیرین ابرهای آمونیاکی دارند. هر چند که تاکنون چنین سطحی کشف نشده است.

لکه سرخ بزرگ

بارزترین جلوه سطح مشتری لکه سرخ بزرگ آن می‌باشد که توده گاز چرخانی است که شباهت به گردباد دارد. قطر این لکه سه برابر قطر زمین است. رنگ لکه معمولا از قرمز آجری به قهوه‌ای کمرنگ تغییر می‌کند و گاه این لکه کاملا محو می گردد. رنگ آن احتمالا ناشی از مقدار کم فسفر و گوگرد در کریستال‌های آمونیاک می‌باشد. سرعت چرخش لکه در لبه آن در حدود ۳۶۰ کیلومتر در ساعت است. این لکه در فاصله یکسانی از استوا به آرامی از شرق به غرب حرکت می کند. ناحیه‌ها و کمربندها و لکه بزرگ بسیار پایدار و مشابه سیستم چرخش زمین می‌باشد. از زمانی که منجمان در سال ۱۶۰۰ از تلسکوپ برای مشاهده استفاده نموده‌اند این خصوصیات تغییرات چندانی نداده‌اند.

دما

دمای هوا در ابرهای بالائی مشتری در حدود ۱۴۵- درجه سانتی‌گراد می‌باشد. اندازه‌گیری‌ها نشان می دهد که دمای مشتری با افزایش عمق در زیر ابرها افزایش می‌یابد. دمای هوا در سطحی که فشار اتمسفر ۱۰ برابر زمین می‌باشد، به ۲۱ درجه سانتی‌گراد می رسد. دانشمندان فکر می‌کنند که اگر مشتری دارای گونه‌ای از حیات باشد، حیات در این سطح ساکن خواهد بود، چنین حیاتی در گاز خواهد بود زیرا در این سطح هیچ قسمت جامدی وجود ندارد. دانشمندان تا کنون هیچ مدرکی از حیات برروی مشتری نیافته اند. نزدیک مرکز سیاره دما بسیار بیشتر می‌باشد. دمای هسته در حدود ۲۴ هزار درجه، یعنی داغ‌تر از سطح خورشید می‌باشد. ستاره‌شناسان عقیده دارند که خورشید، سیارات و دیگر اجسام منظومه شمسی از چرخش ابرهائی از گاز و غبار شکل گرفته اند. جاذبه گازی و ذرات غبار آنها را به صورت ابرهای ضخیم گوی مانند از مواد در آورد در حدود ۴،۵ میلیارد سال پیش مواد به هم فشرده شدند تا اجسام متعدد منظومه شمسی به وجود آمدند. فشردگی مواد تولید حرارت نمود. حرارت بسیاری هنگامی که مشتری شکل گرفت تولید شد.

میدان مغناطیسی

مشتری نیز همانند زمین و اکثر سیارات، مانند یک آهنربای بزرگ عمل می کند. میدان مغناطیسی مشتری ۱۴ بار قوی‌تر از زمین می‌باشد. بر طبق اندازه‌گیری‌های گرفته شده توسط فضاپیماها، میدان معناطیسی مشتری قوی‌ترین در سامانه خورشیدی می‌باشد (به جز لکه‌های خورشیدی و ناحیه های کوچکی از سطح خورشید). دانشمندان به طور کامل از چگونگی تولید میدان مغناطیسی آگاه نیستند هر چند که احتمال می دهند که حرکت هیدروژن فلزی داخل هسته سیاره تولید میدان می نماید. میدان مغناطیسی مشتری بسیار قوی تر از میدان مغناطیسی زمین می‌باشد زیرا مشتری بسیار بزرگ تر و با سرعت بیشتری به دور خود می گردد. میدان مغناطیسی مشتری الکترون‌ها و پروتون‌ها و دیگر ذرات دارای بار الکتریکی را در کمربند رادیواکتیو که در اطراف سیاره قراردارد به دام می اندازد. این ذرات بسیار قدرتمند می‌باشند به طوری که می توانند به ابزارهای فضاپیماهایی که نزدیک سیاره شده اند آسیب برساند. در داخل ناحیه‌ای از فضا که مگنتوسفر نامیده می شود میدان مغناطیسی مشتری همانند یک زره عمل می کند. این زره سیاره را از بادهای خورشیدی و ذرات پر انرژی متوالی که از خورشید می آیند محافظت می نماید. اغلب این ذرات الکترونها و پروتونهائی هستند که با سرعت ۵۰۰ کیلومتر در ثانیه حرکت می کنند. میدان، ذرات الکتریکی باردار شده را در کمربند رادیواکتیو به دام می اندازد مرکز تله مگنتوسفر نزدیک قطبهای میدان مغناطیسی می‌باشد. در آن قسمت از سیاره که از خورشید دور می‌باشد مگنتوسفر به صورت دنباله‌ای عظیم در فضا کشیده می شود که دنباله مگنتو نامیده می شود. طول این دنباله ۷۰۰ میلیون کیلومتر می‌باشد. امواج رادیویی که از مشتری به رادیو تلسکوپهای زمینی می رسند دو نوع می باشند فورانهای انرژی و تششعات پی در پی. فورانهای قوی هنگامی رخ می دهند که آیو، نزدیک ترین قمر مشتری و چهارمین آنها از میان مرکز مغناطیسی سیاره عبور می نماید تششعات پی در پی از سطح مشتری و همجنین ذرات پر انرژی کمربند رادیواکتیو مشتری می آیند.

قمرها

نوشتار اصلی: فهرست ماه‌های مشتری

مشتری حداقل دارای ۶۳ ماه است که ۱۶ ماه آن قطری بیش از ۱۰ کیلومتر دارند. چهار ماه از بزرگترین قمرهای مشتری به ترتیب فاصله از این سیاره عبارتند از: آیو، اروپا، گانیمد و کالیستو. این چهار ماهک را قمرهای گالیله‌ای می‌نامند زیرا ستاره‌شناس ایتالیایی گالیله آنها را در سال ۱۶۱۰ به وسیله اولین تلسکوپ کشف کرد. آیو دارای آتشفشانهای فعال بسیاری می‌باشد. هر فوران گازی آن دارای گوگرد می‌باشد. رنگ زرد نارنجی سطح آیو احتمالا از مقدار بسیار زیاد گوگرد جامد که در سطح سیاره انباشته شده می‌باشد. اروپا کوچکترین ماه گالیله‌ای می‌باشد با قطری برابر با ۳ هزار و ۱۳۰ کیلومتر. اروپا دارای سطحی از یخ صاف و ترک خورده می‌باشد.

بزرگترین ماه گالیله‌ای گانیمد با قطری برابر با ۵۲۶۸ کیلومتر است. گانیمد بزرگتر از سیاره عطارد می‌باشد. کالیستو با قطری برابر با ۴۸۰۶ کیلومتر اندکی کوچکتر از تیر می‌باشد. به نظر می‌آید کالیستو و گانیمند از یخ و اندکی مواد سنگی ساخته شده باشند. هر دوماهک دارای دهانه‌های بسیاری می‌باشند. بقیه ماهکهای مشتری بسیار کوجکتر از ماهکهای گالیله‌ای هستند. امالیتا و هیمالایا دو ماهک بزرگ بعدی می‌باشند. امالیتا به شکل سیب زمینی می‌باشد با قطری برابر با ۲۶۲ کیلومتر. قطر هیمالیا برابر با ۱۷۰ کیلومتر می‌باشد. بیشتر ماههای باقیمانده مشتری با تلسکوپ‌های بزرگ زمینی کشف شده‌اند. دانشمندان متیس و اداریستا را در سال ۱۹۷۹ با مطالعه عکسهائی که فضاپیمای ویجر گرفته بود کشف کردند.

حلقه ها

نوشتار اصلی: حلقه‌های مشتری

مشتری دارای سه حلقه باریک در اطراف استوای خود می‌باشد. این حلقه‌ها بسیار کم‌نورتر از حلقه‌های کیوان می باشند. به نظر می‌آید حلقه‌های مشتری عمدتا از ذرات ریز غبار ساخته شده باشند. حلقه اصلی درحدود ۳۰ کیلومتر ضخامت و بیش‌تر از ۶۴۰۰ کیلومتر عرض دارد. مدار امالیتا درون حلقه قرار می‌گیرد.

دانشمندان دانشگاه مریلند و مؤسسه‌ی ماکس‌ـ‌پلانک، راز دیرین علت بی‌هنجاری‌های حلقه‌های نازک مشتری را دریافته‌اند. در تحقیق جدید منتشر شده در نسخه‌ی ۱۲ اردیبهشت مجله‌ی نیچر(Nature)، دانشمندان گسترش اندک بیرونی‌ترین حلقه‌ به خارج از مدار تبه، یکی از اقمار مشتری،‌ را گزارش دادند و دیگر دانشمندان انحراف‌هایی را در مدل پذیرفته شده شکل گیری حلقه‌ها مشاهده کردند؛ بنا بر این مدل، از برهمکنش سایه و نور خورشید بر روی ذرات غبار، حلقه‌ها تشکیل می‌شوند. داگلاس هامیلتون، استاد ستاره‌ شناسی دانشگاه مریلند گفت: "معلوم می‌شود که محدوده‌ی افزایش حلقه‌ی بیرونی و دیگر رفتار‌های عجیب در حلقه‌های مشتری در هاله‌‌ی ابهامند." "همچنان که حلقه‌ها به دور سیاره می‌چرخند، ذرات غبار داخل حلقه‌ها هنگام گذر از میان سایه‌‌‌ی سیاره به طور متناوب شارژ و دشارژ می‌شوند. میدان مغناطیسی قوی سیاره بر این تغییرات منظم بار‌های الکتریکی ذرات غبار اثر می‌گذارد. در نتیجه ذرات کوچک غبار به خارج از مرز بیرونی حلقه‌ی مورد نظر سوق داده می‌شوند و حتی ذرات بسیار کوچک میل مداری یا جهت مداری خود را نسبت به سیاره تغییر می‌دهند." هامیلتون و هارالد کروگر، دستیار نویسنده‌ی آلمانی برای اولین بار اطلاعات برخوردی جدید در مورد اندازه‌ی ذرات غبار و سرعتشان و جهت‌های مداری آن‌ها را که فضاپیمای گالیله در طول سفرش از حلقه‌های مشتری در سال ۱۳۸۲-۱۳۸۱ دریافت کرده بود، مطالعه کردند. کروگر مجموعه اطلاعات جدید را بررسی کرد و هامیلتون مدل‌های کامپیوتری دقیقی را ایجاد کرد که با غبار و اطلاعات تصویری روی حلقه‌های مشتری هماهنگ بود و خروج از مرکز مشاهده شده را توضیح می‌داد. کروگر گفت: "با مدل خود می‌توانیم تمام ساختارهای ضروری حلقه غباری مشاهده شده را توضیح دهیم." بر طبق نظر هامیلتون، مکانیسم‌های مشخص شده در این مدل، حلقه‌های هر سیاره‌ای در هر منظومه‌ی ستاره‌ای را تحت تاثیر قرار می‌دهد. ولی این اثرات ممکن است بدین گونه که در مشتری است، آشکار نشود. هامیلتون گفت: "ذرات یخی در حلقه‌های معروف زحل خیلی بزرگ‌تر و سنگین‌تر از آن هستند که به طور قابل ملاحظه‌ای با این روند شکل گیرند، به همین دلیل بی‌هنجاری‌های مشابه در آن‌جا مشاهده نمی‌شود." "یافته‌های ما بر طبق اثرات سایه ممکن است جنبه‌هایی از شکل گیری سیاره‌‌ای را روشن کند. زیرا ذرات غبار باردار باید به صورت توده‌های بزرگ‌تر ترکیب شوند، تا این که در نهایت سیارات و قمر‌ها شکل گیرند." غباری که حلقه‌های کم رنگ مشتری را تشکیل می‌دهد، در زمانی که ذرات باقی مانده در فضا به صورت اقمار داخلی کوچک ‌ـبه ترتیب از نزدیک‌ترین تا دورترین: آدراستیا، متیس، آمالتیا و تبه‌ـ فروپاشی کردند، شکل گرفتند. این غبار به صورت یک حلقه‌ی اصلی، یک هاله‌ی میانی و دو حلقه‌ی کم رنگ‌تر با فاصله‌ی بیشتر مرتب شده است. حلقه‌ها بیشتر در مدارهای این چهار قمر محدود شده‌اند. ولی برجستگی اندک و آشکار گسترش غبار به سوی خارج از مدار تبه تا این زمان دانشمندان را شگفت زده کرده است. دانشمند ایتالیایی گالیله اولین کسی بود که اقمار مشتری را کشف کرد. نخستین بار گالیله چهار تا از بزرگ‌ترین قمرهای سیاره را در سال ۹۸۹ هجری شمسی مشاهده کرد. در۱۶ آذر ۱۳۷۴، فضاپیمای گالیله‌ متعلق به ناسا به مشتری رسید و اولین مدار از ۳۵ مدار دور سیاره را آغاز کرد. در بیشتر از هفت سال، این فضاپیما ۱۴۰۰۰ تصویر از مشتری و اقمار و حلقه‌های آن گرفت. در ۳۰ شهریور ۱۳۸۲ فضاپیمای گالیله در یک فرود قابل کنترل قرار داده شد تا ماموریت خود را با سقوط در جو مشتری خاتمه دهد. علاوه بر ابزارهای عکسبرداری، فضاپیما یک آشکارساز غبار بسیار حساس حمل می‌کرد که هزاران برخورد از ذرات غبار مسیرش به سوی حلقه‌ی مشتری در سال ۸۲-۱۳۸۱ را ثبت کرد. یکی از کشف‌های جدید فضاپیمای گالیله گسترش تبه بود. ^[۸]

برخورد دنباله دار شومیکر-لوی ۹

در مارس ۱۹۹۳ سه ستاره‌شناس به نام های یوجین شومیکر، کارولین شومیکر و دیوید اچ لوی یک دنباله‌دار را نزدیک مشتری کشف نمودند. این دنباله‌دار بعدها شومیکر-لوی ۹ نام گرفت. به علت جاذبه مشتری دنباله‌دار به سوی مشتری کشیده شد. هنگامی که دنباله‌دار کشف شد به ۲۱ تکه شکسته شده بود احتمالا هنگامی که به سیاره نزدیک شده بود در اثر جادبه سیاره متلاشی شده بود محاسبات بر مبنای مکان و سرعت دنباله دار نشان داد که در ژوئیه ۱۹۹۴ تکه‌های دنباله‌دار با اتمسفر مشتری برخورد خواهند نمود. دانشمندان امیدوار بودند که اطلاعات زیادی از اثرات برخورد دنباله‌دار و سیاره به دست بیاورد. ستاره‌شناسان تلسکوپهای بزرگ و مهم روی زمین را در تاریخ پیش بینی شده به سوی مشتری نشانه روی کردند. دانشمندان همچنین مشتری را به وسیله تلسکوپ قذرتمند هابل و فضاپیمای گالیله که در راه خود به سوی مشتری بود مشاهده می نمودند. تکه ها به پشت مشتری که از زمین و تلسکوپ هابل قابل مشاهده نبود برخورد نمود اما چرخش مشتری باعث می‌شد که بعد از نیم ساعت اثر برخورد قابل مشاهد باشد.دانشمندان حدس میزدند که بزرگترین قطعه ها قطری برابر با۵/-۴ کیلومتر راداشته باشند.برخورد به طور مستقیم توسط فضا پیمای گالیله که درفاصله ۲۴۰ ملیون کیلومتری سیاره قرار داشت قابت مشاهده بود اما بدیل ریسک از کار افتادن دستگاههای فضا پیماو از دست دادن هدف اصلی ماموریت داده ها ثبت و ارسال نگردید.برخورد باعث انفجارهای عظیمی گردید احتمالا به علت فشار و گرمشدن و پخش شدن اتمسفر گازی سیاره.اگر برخوردی اینچنینی با زمین رخ میداددر اثر گرد و غبار ناشی از ان و سرد شدن زمین احتمالا حیات بر روی زمین از بین میرفت

ماموریتها به مشتری

تاکنون ایالات متحده شش فضا پیما را به مشتری فرستاده است ۱- پایونر۱۰ ۲- پایونر-ساترن۳ ۳- ویه جر۱ ۴- ویه جر ۲ ۵- اولیسز ۶- گالیله

 

نام

نوشتار اصلی: نامهای مشتری

نام سیارات سامانه خورشیدی در پارسی از اسطوره های ایرانی سرچشمه می گیرد. اما نام اکثر سیارات منظومه شمسی در زبان های غربی از اسطوره های رومی و یونانی سرچشمه میگیرد. برای نام سیاره مشتری چندین صورت نوشتاری وجود دارد. که به سبب تبدیل از شکل گفتاری به شکل نوشتاری ناشی شده است. در فارسی این شکل ها تغییر یافته اهورامزدا می باشند. باید توجه کرد که صورتی بیش از سایرین رایج بوده و هست همان شکل مشتری است.

در زیر فهرستی از نام ها را که برگرفته از فرهنگ دهخداست مشاهده می کنید. (نام های پایانی غیر پارسی هستند.)

نام های پارسی:

• مشتری (هورمز)
• اهورامزدا
• مشترید
• ارمزد (اورمزد)
• برجیس (؟)
• مژدو آورسر (؟)

نام های عربی:

• مشتری (از یونانی)
• سعد اکبر
• منتهی الارب
• احور
• خطیب فلک
• قاضی فلک

نام های دیگر:

• زئوس (زوس، زاوش،زواش ،زوش)  : یونانی
• ژوپیتر: رومی( که خداوندان طبیعت هستند)
• برهسپت : هندی
• رووخسپی

برای آشنایی با برخی از شکل ها توضیح هر کدام را عینا از واژه‌نامه های دهخدا و معین در صفحه نامهای مشتری ذکر شده است

ادبیات

رمان دنباله دار علمی تخیلی اودیسه، تالیف آرتور چارلز کلارک طی دوره سی و سه ساله ۱۹۶۴-۱۹۹۷ در مورد چند سفر تخیلی به اقمار این سیاره تالیف شده است. این رمان از بزرگترین آثار علمی تخیلی جهان بوده و منشاء ساخت فیلمهای سینمایی معروف از جمله ساخته کلاسیک استانلی کوبریک بوده است.

منابع

1. ↑ ^{۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲} Yeomans, Donald K. (2006-07-13). HORIZONS System. NASA JPL. بازیابی در 2007-08-08. — At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: ELEMENTS", "Target Body: Jupiter Barycenter" and "Center: Sun".
2. ↑ Orbital elements refer to the barycenter of the Jupiter system, and are the instantaneous osculating values at the precise J2000 epoch. Barycenter quantities are given because, in contrast to the planetary centre, they do not experience appreciable changes on a day-to-day basis from to the motion of the moons.
3. ↑ ^{۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳} Seidelmann, P. Kenneth; Archinal, B. A.; A’hearn, M. F.; et.al. (2007). "Report of the IAU/IAGWorking Group on cartographic coordinates and rotational elements: 2006". Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy 90: 155–180. doi:10.1007/s10569-007-9072-y. Retrieved on 2007-08-28. 
4. ↑ ^{۴٫۰ ۴٫۱} لطفا نظر یادتون نره سروش

 

مهمترین وقایع نجومی مرداد ماه

1- قمر در عقرب می شود: در این ماه ، اختفای ستاره ی قلب العقرب توسط ماه صورت می گیرد و با دوربین دو چشمی وتلسکوپ در روز هم قابل رویت است.

 

 

 

2- بارش برساوشی : در بیست و یکم این ماه که اوج بارش است خرده اجرامی که درمسیر حرکت زمین قرار دارند وارد جو زمین می شوند وبه دلیل سرعت بالایی که دارند با ملوکول های هوا  اصطکاک  زیادی ایجاد می کنند که باعث سوخته شدن آن ها می شود به نوری که از این سوختن به چشم ما می رسد شهاب می گویند که مانند بارش باران به چشم می آید چون منبع این بارش از صورت فلکی برساوش به چشم می آید به آن بارش برساوشی می گویند

 

 

۳- رقابت رسد صوفی : که منجمان علاقه مند در یک جا جمع می شوند و به رسد گوشه به گوشه ی آسمان می پردازند .عبد الرحمان صوفی رازی یکی از منجمان بزرگ ایران است که در زیر تصویری از کتاب صورالکواکب اورا می بینید. آیا اکنون که چندین  انجمن نجومی در شهر داریم ، چندین گروه در این رقابت شرکت می کنند؟ (ایهام)

مثلث تابستانی را بیابید و جایزه بگیرید

 جایزه ی ویژه: نگاه به آسمان تابستان ،و دیدن این مثلث

 

نظريه هاي مربوط به پيدايش منظومه شمسي :

پير سيمون لاپلاس ( PIERRE  SIMON  LAPLACE )

(1827-1749م) رياضي دان و منجم فرانسوي ، در سال 1796 م نظريه اي ارائه داد كه به نام فرضيه ي سحابي معروف است . به موجب اين نظريه منظومه ي شمسي در آغاز ، توده ي عظيمي ابر مانند ، رقيق و فوق العاده گرم بوده است كه بكندي دوران داشته وحوادث زير باعث پيدايش سيارات گرديده است.

         الف- در اثر تابش ، حرارت اوليه ي توده ي گاز كاهش يافته ،سرد شده و در نتيجه توده ي مزبور منقبض مي شود .

         ب- در اثر تراكم  حجم ، شعاع قرص كاهش يافته ولي سرعت دوراني آن افزايش مي يابد .

         ج- با افزا يش سرعت دوراني، نيروي گريز از مركز نيز زياد شده و به تدريج حلقه هايي از بدنه ي اصلي  اين توده جدا مي شود .

د- با متراكم شدن حلقه ها اين فرايند تكرار مي شود و سيارات يكي پس از ديگري شكل مي گيرند .

فرضيه ي سحابي لاپلاس هر چند در سراسر قرن نوزدهم مورد توجه بود ، ولي با بعضي از اصول مكانيك تضاد دارد ، از جمله حركت چرخشي و انتقالي سياراتي كه اين گونه تشكيل  مي شوند بايد كندتر از سرعت فعلي آن ها باشد.به عبارتي ديگر،خورشيد بايد بيشترين اندازه ي حركت زاويه منظومه ي شمسي را دارا باشد، درحالي كه خورشيد با99%جرم منظومه ي شمسي را به خود اختصاص داده است.  

 فرضيه ي پيش سياره

اين فرضيه در سال 1950 م ، توسط جي پي كوئيپر منجم هلندي ارائه شد به موجب آن :

        الف- توده ي بزرگي از گاز وغبار ، بر اثر نيروي گرانشي و گريز از مركز به قرصي تبديل شده است كه به سرعت دوران داشته و95% ماده ي اصلي در مركز قرص تجمع مي يابد . همين مواد به خورشيد تبديل مي شود و 5 % بقيه ، سيارات را تشكيل ميدهند .

        ب- با تسلط حالت تلاطم بر قرص ماده تجمع مي يابد و به اين ترتيب ، جاذبه ي گرانشي بر نيرو هاي تلاطم برتري يافته پيش سياره تشكيل مي شود.

        ج- خورشيد جوان و سرد به انقباض و گرم شدن ادامه مي دهد و سرانجام حدود 5 ميليون سال پيش هسته ي آن به قدري گرم مي شود كه گذار از هيدروژن به هليوم آغاز مي شود .

 فرضيه ي ليتن تن

اين فرضيه بوسيله ي منجم انگليسي اِ . ار . ليتن تن ارائه شد . به موجب اين نضريه خورشيد در آغاز ستاره اي دو گانه بوده ستاره اي عابر با خورشيد برخورد كرده است وسپس:

        الف – ستاره ي عابر پس از برخورد با خورشيد ، نوار بسيار بزرگياز ماده بوجود آورده كه سيارات و اقمار را تشكيل داده است.

        ب- پس از برخورد ، دو ستاره هريك به سويي رفته اند و بخش هايي را كه تحت تاثير  نيروي گراني آنها بوده ، با خود برده اند .

اين نظريه هرچند واقعيت هاي مربوط به حركت هاي زاويه اي را در نظر ميگيرد ، ولي محاسبات نشان مي دهد كه 94% نوار را ستارگان متصادم با خود برده اند و احتمال آن كه تمام سيارات از 6% ماده تشكيل شده باشند بسيار ضعيف است .                                                                                                 

 فرضيه ي تلاطم

يكي از مهمترين فرضيه هايي است كه درباره ي چگونگي تشكيل منظومه ي شمسي ارائه شده است . اين نظريه كه مشابه نظريه ي لاپلاس است در سال 1945 توسط كارل فريدريش فُن وايزكر فيزيك دان آلماني ارائه شد ، به موجب آن ، زماني خورشيد به وسيله ي سحابي اوليه قرص مانندي احاطه شده بود كه به كندي دوران مي كرد سپس حوادث زير به وقوع پيوست :

        الف : قطر اين قرص همانند قطر كنوني منظومه ي شمسي و دما در فواصل آن به اندازه ي دماي فعلي سيارات بوده است .

        ب : جرم اين سحابي صد برابر جرم كل سيارات بوده و عمدﺓً از هيدروژن و هليوم تشكيل شده بود .

        ج: بعد از 200 ميليون سال ، با جابه جا شدن مولكول هاي هيدروژن هليوم ، جرم گاز ها از 10% به 1% كنوني كاهش مي يابد ولي اندازه يحركت اوليه ي سحابي تغيير نمي كند .

        د: با پيدايش تفاوت سرعت ميان قسمت هاي مختلف سحابي ، قسمت هاي نزديك  به خورشيد با سرعت زياد و قسمت هاي دور با سرعت كم حركت كرده و در نتيجه ي حجره هاي تلاطم پنجگانه ايجاد مي شود . ماده ي موجود در هر حجره در جهت حركت عقربه هاي ساعت ، حركت ميكند وسرانجام با پيوستن حجره هاي متساوي الفاصله به يكديگر ، سيارات شكل مي گيرند .

به كمك اين فرضيه بسياري از ابهامات مربوط به منشا منظومه ي شمسي توضيح داده شد، ولي انتقاداتي بر آن وارد است از جمله :

        الف – سيارات و اقمار تقريبا در يك صفحه ي مشترك حركت ميكنند .

        ب – سيارات تقريبا همه ي اندازه ي حركت زاويه اي كل سيستم منظومه ي شمسي را در خود دارند .

        ج – فواصل سيارات از قانون بدُ – تيتوس تبعيت مي كند و بعضي اقمار داراي حركت معكوس مي باشند .  

 

هرگز كلمه"نمي شود" را بكار نبريد ، زيرا كاربرد آن به معناي قبول آن است .

گزارش پنجمين رصد اعضاء خانه نجوم بروجن :
آقاي روح الله رفيعي  ؛
آقاي سيد سروش سيدين ؛
آقاي سيد شهاب سيدين ؛
آقاي سيد بابک سيدين  ؛
وخودم  محسن علیخانی .

خلاصه ی فعالیت اعضای خانه نجوم بروجن در سومین رصد :
صور افلاكي :
رصد صورت فلکي عقرب ؛
رصد صورت فلکي قوس ؛
رصد صورت فلکي سنبله ؛
رصد صورت فلکي میزان ؛
رصد صورت فلکي دب اکبر ؛
رصد صورت فلکي دب اصغر ؛
رصد صورت فلکي جاثی ؛
رصد صورت فلکي ذات الکرسی ؛
رصد صورت فلکي شلیاق؛
رصد صورت فلکي ماکیان ؛
رصد صورت فلکي سپر ؛
رصد صورت فلکي جدي ؛
رصد صورت فلکي تير ؛
رصد صورت فلکي پياله درويش ؛
رصد صورت فلکي كشتي دم ؛
رصد صورت فلکي فرس اعظم ؛
رصد صورت فلکي آندرومدا ؛
و
رصد سياره مشتری و اقمارگالیله ای اش؛

اجرام مسیه :
M4
M6
M7
M8
M13
M15
M20
M21
M22
M23
M24
M25
M32
M35
انشاالله تا گزارش رصد بعدي !
يا علي مدد!

به نام خالق آسمان تابستان

گزارش چهارمین رصد اعضاء خانه نجوم بروجن

امروز گزارش چهارمین برنامه رصد اعضای خانه نجوم بروجن را می خواهم برای دوستاران آسمان بنویسم که واقعا جای همه علاقه مندان به نجوم خالی بود.
اعضايي که در اين رصد عمومی از طرف خانه نجوم بودند عبارت اند از :
آقاي محسن علیخانی؛
آقاي محمود ايرجي ؛
آقاي سيد سروش سيدين ؛
آقاي سيد شهاب سيدين ؛
آقاي سيد بابک سيدين
آقاي محمود آقاجانیان ؛
وخودم حسین زینلیان بروجنی

جمعه مورخ 88/04/23  ساعت ۹ شب بود که از بروجن به طرف یکی از بهترین مکان های رصد چهارمحال (چشمه سفید نقنه) رفتیم وساعت ۱۰ رسیدیم و ظرف مدت چند دقیقه تلسکوپ را نصب کردیم و شروع به رصد مشتری بزرگ ترین سیاره منظومه شمسی کردیم و سپس به سراغ شکار اجرام مسیه رفتیم و واقعا برای ما که اولین بار بود اجرام مسیه ی تابستان را می دیدیم جالب بود و کلی جرم مسیه شکار کردیم.

خلاصه ی فعالیت اعضای خانه نجوم بروجن در سومین رصد

رصد صورت فلکي عقرب ؛
رصد صورت فلکي قوس ؛
رصد صورت فلکي سنبله؛
رصد صورت فلکي میزان ؛
رصد صورت فلکي دب اکبر ؛
رصد صورت فلکي دب اصغر ؛
رصد صورت فلکي جاثی ؛
رصد صورت فلکي ذات الکرسی ؛
رصد صورت فلکي شلیاق؛
رصد صورت فلکي ماکیان ؛
رصد سياره مشتری و اقمارگالیله ای اش؛
ورصد اجرام مسیهm4   m6   m7    m13    m57   

 ودر آخر با نوشیدن چای داغ در ساعت ۱.۳۰ دقیقه رصد را به پایان بردیم

منتظر گزارش رصد های بعدی باشید

به نام از جان برترم

با سلام و عرض تبریک به مناسبت سالروز تولد مولی الموحدین حضرت امام علی ابن ابیطالب علیه السلام به همه دوستان علاقمند نجوم :

اسامی ۴۰۰ نفر برنده در چهارمین مسابقه سراسری نجوم از طرف سایت رسمی مرکز مطالعات و پژوهش های فلکی - نجومی اعلام شدند و از میان ۴۰۰ نفر ۹ نفر از استان چهارمحال و بختیاری مقام آوردند . بنده از طرف خانه نجوم بروجن و انجمن نجوم بروجن به ایشان تبریک عرض می کنم .

 آقای سید شهاب سیدین بروجنی مقام چهارم را احراز کردند .

لیست اسامی دوستان منتخب نفرات ۱۵ تا ۴۰۰ :

883821110157	حسین	زینلیان بروجنی	خانه نجوم بروجن
883821110006	جعفر	همائی بروجنی	خانه نجوم بروجن
883821111340	روح الله	رفیعی بلداجی	خانه نجوم بروجن
883821110645	سیدسعید	داتلی بیگی	خانه نجوم بروجن
883811110037	بهنام	باباییان	پژوهش سرای ابن سيناشهرکرد
883811110242	پانته آ	نيكزاد چالش تري	پژوهش سرای ابن سيناشهرکرد
883812110233	زکیه	غلامی	مجتمع آموزشي  سما شهرکرد
883812110225	رضا	سلیمانی مرغملکی	مجتمع آموزشي  سما شهرکرد

 به امید موفقیت هر چه بیشتر برای تمامی علاقمندان نجوم در استان چهارمحال و بختیاری !

لازم دیدم تاریخ نگار رصد خانه ملی کشورمون را در وبلاگ درج کنم

قرن چهارم : فعالیت رصدخانه بزرگ عبدالرحمن صوفی در شیراز ، با منجمانی که تعدادشان بیش از کل تعداد منجمان حرفه ای امروز ایران است

قرن هفتم : برپایی رصدخانه بزرگ مراغه توسط خواجه نصیرالدین ، که الگویی برای رصدخانه های بعدی شد .

دهه 1240 : پیشنهاد تاسیس رصدخانه سلطنتی ایران از محمود قمی ( مشاورالملک ) به ناصرالدین شاه قاجار

دهه 1340 : ساخت نخستین رصدخانه مدرن در ایران توسط دانشگاه تهران

سال 1354 : تبیین ضرورت تاسیس رصدخانه ملی ایران در کنفرانس فیزیک ایران

سال 1376 : پیشنهاد طرح تاسیس رصدخانه ملی ایران به عنوان یکی از اولویتهای پژوهشی کشور

سال 1380 : شروع طرح مکان یابی رصدخانه ملی ایران به عنوان یک طرح ملی در مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه و انتخاب اولیه نقاط مناسب از نظر وضعیت جوی و زمین شناختی به سرپرستی دکتر نصیری

سال 1382 (اردیبهشت) : انتخاب چهار نقطه مناسب برای مطالعات وضعیت دید در استانهای خراسان جنوبی ، کرمان ، قم و اصفهان

سال 1382 (خرداد) : طراحی ، ساخت و آزمون ابزار خاص بررسی وضعیت دید (DIMM) توسط دکتر نصیری و همکاران

سال 1382 (تیر) : انتخاب و آموزش بیست کارشناس از میان هشتاد داوطلب ، برای استقرار شبانه روزی در مکانهای چهارگانه منتخب

سال 1382 (تیر) : تاسیس پژوهشکده رصدخانه ملی ، در مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان

سال 1382 (مرداد) : گفتگو برای ایجاد ارتباط میان گروه مکان یابی با دانشگاه ها و استانداری های مرتبط با محلهای منتخب به منظور جلب همکاری آنان ، در ضمن برگزاری نشست معاونان پژوهشی دانشگاه های کشور در کردستان

سال 1382 (شهریور) : تدوین سند ملی طرح تاسیس رصدخانه ملی ایران ، که در آن ، زمانِ لازم برای اجرا ، پنج سال و بودجه مورد نیاز یکصد و پنجاه میلیارد ریال ( پانزده میلیارد تومان ) برآورد گردید .

سال 1382 (مهر) : ایجاد رشته نجوم رصدی در مقطع کارشناسی ارشد و پذیرش دانشجو در دانشگاه فردوسی مشهد و مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان به منظور تربیت نیروی متخصص مورد نیاز رصدخانه

سال 1382 (آبان) : تجهیز " کارگروه " مکان یابی با چهار دستگاه DIMM و ابزارهای اولیه ، و تلاش برای جذب امکانات لازم دیگر از طریق مشارکت نهادهای محلی

سال 1382 (بهمن) : برگزاری همایشی در زنجان با شرکت استادان ایرانی و خارجی برای انتخاب تلسکوپ رصدخانه ملی ، که در آن قرار شد این تلسکوپ از رده دو متری با کاربری خاص باشد

سال 1382 (اسفند) : تایید طرح رصدخانه ملی ایران در هیئت دولت و اختصاص ردیف بودجه مستقل در برنامه بودجه سال 1384 و اختصاص بودجه لازم در سال 1383 از ردیف هزینه های پیش بینی نشده

سال 1382 (اسفند) : زمان بندی پیشرفت طرح ، بر اساس سند ملی و مصوبه دولت

سال 1383 (فروردین) : تشکیل شورای راهبری طرح رصدخانه ملی ایران و کمیته های چهارگانه آموزش ، مکان یابی ، علمی و فنی  و تعیین اعضای آنها از میان اخترشناسان حرفه ای کشور

سال 1383 (اردیبهشت) : برگزاری مسابقه طراحی نشان رصدخانه ملی در میان منجمان آماتور کشور ، به منظور تعیین نشان و همچنین جلب نظر و همکاری منجمان جوان

سال 1383 (تیر) : انتخاب دو دانشجو از میان دانشجویان دوره ی نجوم رصدی برای اعزام به رصدخانه های مشابه در خارج از کشور ، از طریق آزمون کتبی و مصاحبه

سال 1383 (شهریور) : ارتقاء پژوهشکده رصدخانه ملی به پژوهشکده مستقل و تصویب اساسنامه آن در شورای گسترش وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری

سال 1383 (مهر) : بازدید نمایندگان شورای راهبری از تاسیسات و تجهیزات سه سازنده ی تلسکوپهای حرفه ای در اروپا

سال 1383 (آبان) : موافقت معاونت دانشجویی وزارت علوم با اعزام و بورسیه کردن پنج دانشجوی دوره دکترا برای تامین نیروی انسانی مورد نیاز رصدخانه

سال 1383 (اسفند) : بستن قرارداد با مشاور ایرانی برای بررسی و تنظیم گزارش های لازم برای ساخت رصدخانه و نیز تنظیم دفترچه مشخصات فنی تلسکوپ اصلی رصدخانه

سال 1384 : تلاش برای دریافت بودجه مصوب که به نتیجه نرسید . ضمنا در مهر ماه همین سال نمایندگان طرح رصدخانه ملی از دانشگاه لوند سوئد بازدید کرده و مذاکره برای همکاری گروه طراحی تلسکوپ این دانشگاه با طرح رصدخانه ملی ، انجام گردید .

سال 1385 (خرداد) : حذف پایگاههای کرمان و خراسان جنوبی ، به علت شرایط نامناسب رصدی ، از فهرست مکانهای مورد بررسی و پایان کار در این دو منطقه

سال 1385 (آذر) : ابلاغ طرح رصدخانه ملی به پژوهشگاه دانشهای بنیادی

سال 1385 (دی) : تاسیس پژوهشکده نجوم و اخترفیزیک در پژوهشگاه دانشهای بنیادی

سال 1386 (شهریور) : بررسی مکانهای انتخابی و تصمیم گیری برای ادامه پروژه مکان یابی و اعلام رسمی فعالیتهای اجرایی رصدخانه ملی ایران

سال 1386 (مهر) : ابلاغ رسمی حکم سرپرستی پژوهشکده رصدخانه ملی ایران به دکتر محمد جواد لاریجانی

دهه 1390 : نورگیری رصدخانه ملی ایران انشاءالله

برگرفته شده از نجوم از صفر تا بی نهایت

   

  به نام خداوند آسمان ها و زمین

  قابل دفاع ترین نظریه ای که تا امروز درباره ی سرگذشت عالم داده شده است نظریه مشهور به مهبانگ یا "انفجار بزرگ" است .مطابق این نظریه ی ماده و انرژی ای که در حال حاضر در جهان وجود دارد ،زمانی همه در گوی کوچک ،بینهایت سوزان و بی اندازه چگالی متمرکز بوده است .

    آنگاه در حدود پانزده بیلیون سال پیش یا بیشتر ، این گوی منفجر شد وطوفان هایی از گاز عمدتا متشکل از پروتون ، نوترون،الکترون و مقداری ذره آلفا را که در اقیانوس وسیعی از اشعه غوطه ور بودند ،به فضا فرستاد.

   با گذشت زمان در این گاز متلاطم، تجمع ماده صورت پذیرفت و هر تجمعی در حالی که همراه با جهان انبساط یابنده حرکت می کرد بر اثر میدان گرانشی خود منقبض می شد.

     این تجمع های گاز (که سحابی نامیده میشوند)چون به حباب های جسمی تقسیم شدند که پیش - ستاره ها (توده هایی از گازبا گذشت زمان بایستی به ستاره تبدیل می شدند )بودند ، کهکشان ها را به وجود می آورند

     بسیاری از این پیش - ستاره ها،درحالی که تحت تاثیر نیروهای گرانشی و گریز از مرکز خود کوچک و پهن تر می شدند ،ناپایدارشدند و موجب گردیدند که توده های کوچکتر گاز ها از آن ها جدا شوند و پیش – سیاره هارا تشکیل دهند پیش - سیاره ها نیز به نوبه خود پیش – قمرها را به وجود آورند.

تا جایی که می دانیم گذر از مرحله پیش - ستاره ای به ستاره در مورد خورشید پنج بیلیون سال پیش صورت گرفت.سیارات و اقمارمنظومه شمسی نیز اندک زمانی بعد تشکیل شدند....

 

پایان

 

 

چرا به مطالعه نجوم می پردازیم؟

  نجوم را مطالعه می کنیم زیرا که اندیشه جست وجو گر هوشمند باید سوال کند و به جست و جو پاسخ بر آید .باید "چرا" را بداند و "چگونه" را دریابد و بشر از همان آغاز هر وقت که به بالا نظر افکنده است ، آسمان را دیده است که همیشه با مسائلی ظاهرا ناسنجیده در برابرش قرار داشته و همواره او را برای حل اسرارش به چالش طلبیده است

    بشر در یک مرحله  واکنش خود را به صورت جادو و اسطوره بیان کرد و این واکنش در هنر ،ادبیات و ادیان جهانی تجلی یافت .او در مرحله ای دیگر کوشید تا برای پدیده های آسمانی ،که آن ها را به مدد حواسش در می یافت ،توضیحی علمی فراهم آورد و این توضیحات موضوع علم نوجوم اند

منبع:

نام کتاب:نجوم به زبان ساده   مترجم:محمد رضا خواجه پور  ص5  سال انتشار 1386

پایان

بسمه تعالی

جناب آقای سید شهاب سیدین بروجنی ;

کسب مقام چهارم چهارمین مسابقه سراسری نجوم را به شما تبریک گفته و از خداوند منان خواستار موفقیت هرچه بیشتر شما در تمامی مراحل زندگیتان را صمیمانه آرزومندیم !

                                                               مسئول خانه نجوم بروجن - محسن علیخانی

برای مشاهده لیست نفرات ممتاز چهارمين دوره مسابقه سراسري نجوم اینجا کلیک کنید .

برای مشاهده لیست نفرات چهارم تا پانزدهم چهارمين دوره مسابقه سراسري نجوم اینجا کلیک کنید .

به نام خدای آسمانها و زمین

تفسير چند آيه قرآن، تاريخ نجوم، لغت نامه قرآني و ...

 

1) تفسير آيات:

 «انّا زَيَّنا السَّماء الدُّنياء بِزينه الكَواكِب» صافات / ۶

ما آسمان پائين را با ستارگان تزئين كرديم.

در اين آيه مي‌گويد «آسمان پائين را با كواكب تزئين كرديم» در حاليكه فرضيه‌اي كه در آن زمان بر افكار دانشمندان حاكم بود مي‌گفت فقط آسمان بالا آسمان ستارگان ثابت است (آسمان هشتم طبق فرضيه بطليموس)ولي چنانكه مي‌دانيم بطلان اين فرضيه اثبات شده و عدم پيروي قرآن از فرضيه نادرست مشهور آن زمان خود معجزه زنده‌اي از اين كتاب آسماني است.

نكته جالب ديگر اينكه از نظر علم امروز مسلم است كه چشمك زدن زيباي ستارگان بخاطر قشر هوايي است كه اطراف زمين را فرا گرفته و آنها را به اين كار، وا مي‌دارد و اين، با تعبير «السماء الدنيا» (آسمان پائين) بسيار مناسب است اما در بيرون جو زمين، ستارگان خيره خيره نگاه مي‌كنند و فاقد تلألو هستند....

 «والشمس و ضحها * و القَمَر اذا تلها» الشمس / ۱و۲

به خورشيد و گسترش نور آن سوگند       و به ماه در آن هنگام كه بعد از آن در آيد

 «خورشيد» مهم‌ترين و سازنده‌ترين نقش را در زندگي انسان و تمام موجودات زنده زميني دارد. علاوه بر اينكه منبع نور و حرارت است و اين دو از عوامل اصلي زندگي انسان به شمار مي‌روند، منابع ديگر حياتي نيز از آن مايه مي‌گيرند. وزش بادها ، نزول بارانها ، پرورش گياهان ، حركت رودخانه‌ها و آبشارها و حتي پديد آمدن منابع انرژي را همچون نفت و زغال سنگ هركدام اگر درست دقت كنيم، بصورتي با نور آفتاب ارتباط دارد. بطوريكه اگر روزي اين چراغ حياتبخش خاموش گردد، تاريكي و سكوت و مرگ همه جا را فرا مي‌گيرد.

«ضحي» در اصل به معني گسترش نور آفتاب است و اين در هنگام است كه خورشيد از افق بالا بيايد و نور آن همه جا را فر گيرد. سپس به آن موقع از روز «ضحي» گفته مي‌شود...

2) تاريخ نجوم در اسلام:

يكي از مباحث مهم در دانشهاي اسلامي، دانش نجوم اسلامي است. اين موضوع بدليل مسايل عبادي مهمي است كه در اين دين وجود دارد. نخستين علومي كه ساكنان بلاد اسلامي به آن اهتمام ورزيدند علومي مانند طب ، كيميا و نجوم بود، كه احكام اين علوم را بر ديگر علوم ترجيح مي دادند.

در خلال سال 180ميلادي تا قرن شانزدهم ، اعراب در زمينه ي ستاره شناسي برتري يافتند. مركز فرهنگي شان بغداد بود، جايي كه در قرن هشتم كتاب المجسطي بطلميوس به زبان عربي ترجمه شد.

البتاني (929-850)ميلادي پرآوازه ترين منجم عرب ، تا حدود زيادي بر محتوي اين كتاب افزود. آنها ابزارهايي نظير اسطرلاب ، را كه اختراع يونانيان باستان بود را تكامل بخشيده و دقيقتر از يونانيان موقعيت ستارگان را رصد كردند. اسطرلاب الگويي دو بعدي از آسمان شب است كه در قرون وسطي براي تعيين موقعيت خورشيد و ستارگان بكار مي رفت.اولين محاسبات دقيق قطر زمين توسط برادران بنو شاكر انجام گرفت.

 يكي از دلايل توجه ويژه به نجوم در دوران اسلامي تعيين تقويم و اوقات شرعي است كه مستلزم مشاهدات و محاسبات دقيق نجومي است.هندسه كروي كه توسط ابوالوفاي بوزجاني معرفي شد اين محاسبات را بطور عمده تكميل كرد....

3) نظرات علمي قرآن در مورد بهداشت ودانش پزشكي و حشره شناسي:

توجه به خوردن ميوه و مواد غذايي پروتئين دار(واقعه/21-20)و(طور/22)،

اعجاز اثر انگشت(قيامت/4)،

شدت احساس درد توسط پوست(نساء/56)،

درمان موضعي بسياري از بيماريهاي پوستي در سرما(ص/42)،

اندوه ورابطه ي آن با كوري(يوسف/84)،

اشاره به زخمهاي ناشي از عدم تحرك(كهف/18)،

تأثير رواني رنگ سبز(رحمن/76) ، (انسان/21) و (كهف/31)،

اشاره به بيماري پيري زودرس در كودكان(مزمل/17)،

و.. .

4) نظرات علمي قرآن در مورد فضا ومسافرت به فضا:

تفاوت ستاره و سياره (يونس/5)و (فرقان/61)،

گردش خورشيد،ماه،زمين وسيارگان در مدارهاي مشخص(يس/40-38)،(انبياء/33) و(تكوير/16-15)،

پيش بيني مسافرت به فضا و عبور از جو (رحمن/33)و(انعام/125)،

سقوط سنگهاي آسماني (رحمن/35)،شهابها(جن/8)،

فقدان اكسيژن و هوا در ارتفاعات بالاي جو(انعام/125)

تسخير كره ي ماه و احتمالاً خورشيد(ابراهيم/33)،

مطالبي در مورد سياره ي زهره (طارق/3-1) .

و....

5) رمزهاي اعجاز آميز قرآن :

1- اولين آيه قرآن « بسم الله الرحمن الرحيم » داراي 19 حرف عربي است.
2- قرآن مجيد از 114 سوره تشكيل شده است و اين عدد به 19 فابل قسمت است. (6× 19).
3- اولين سوره اي كه نازل شده است سوره علق (شماره96) نوزدهمين سوره از آخر قرآن است.
4- سوره علق 19 آيه دارد.
5- سوره علق 285 حرف (15× 19) دارد.
6- اولين باركه جبرئيل امين با قرآن فرود آمد 5 آيه اولي سوره علق را آورد كه شامل 19 كلمه است.
7- اين 19 كلمه ، 76 حرف (4× 19) دارد كه به تعداد حروف بسم الله الرحمن الرحيم است....

 براي تهيه مقاله ي كامل ((نجوم در قرآن)) با آدرسهاي زير تماس حاصل فرمائيد:

علي طوافي   tavafi_ali@yahoo.com

انجمن نجوم اِكليل شمالي لاهيجان eklil_s@yahoo.com 

 

با سلام به همگي دوستان در سال جهاني نجوم !

روز ۱۱ ارديبهشت ۱۳۸۸ (جمعه) در سراسر كشور چهارمين مسابقه سراسري نجوم برگزار شد و همزمان در شهرستان بروجن نيز اين مسابقه برگزار گردید.

مسابقه با ۳ دقيقه تاخير (۹:۰۳) در مركز پيش دانشگاهي رهبري بروجن برگزار شد كه از ۱۳ نفر شركت كننده در مسابقه ۱۰ نفر حاضر بودند و تا ساعت ۱۱ به طول انجاميد .

به نظر من گر چه تعداد شركت كنندگان در مسابقه خيلي كم بودند ولي با ملاحظه اينكه اين اولين تجربه در شهرستان بروجن بود و علاوه بر اين ، تبليغات مسابقه در اين شهرستان دير انجام گرفت ، قدم بسيار مهم و ارزشمندي در سال جهاني نجوم به شمار مي آيد ! انشاءالله در سال آينده شاهد استقبال بيشتر در اين زمينه خواهيم بود .

اين هم گزارش تصويري از چهارمين مسابقه سراسري نجوم در شهرستان بروجن :

به نام از جان برترم

با سلام به تمامی دوستان و علاقمندان نجوم به خصوص عزیزان بروجنی :

زمان و مکان برگزاری چهارمین مسابقه سراسری نجوم در بروجن :

آزمون راس ساعت ۹ صبح روز جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ در مرکز پیش دانشگاهی رهبری بروجن بر گزار می شود .

آدرس محل برگزاری آزمون : بروجن - خیابان ۱۵ خرداد - سه راه آیت الله کاشانی (شیرین سابق) - مرکز پیش دانشگاهی رهبری

زمان و مکان مراجعه شرکت کنندگان برای دریافت کارت ورود به جلسه :

عزیزان شرکت کننده می توانند در روزهای ۹ و ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۸ (چهارشنبه و پنج شنبه) با مراجعه به آدرس زیر کارت ورود به جلسه خود را دریافت کنند :

آدرس محل دریافت کارت ورود به جلسه : بروجن - بلوار مدرس - روبروی حوزه علمیه حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) - نوشت افزار میرداماد .

قابل توجه : همراه داشتن کارت شناسایی معتبر برای دریافت کارت ورود به جلسه و همچنین برای شرکت در مسابقه الزامی است !!!

در صورت داشتن هر نوع سوال و یا مشکلی با این شماره تماس بگیرید : ۰۹۱۹۲۹۴۴۲۲۸

موفق باشید !

آنچه میخواهید از تلسکوپ بدانید                                                     

 

طی قرنهی 16 و 17 میلادی تحولی در دیدگاه بشر نسبت به آسمان و زمین روی داد.گالیله و کپلر بکمک تلسکوپ دامنه آگاهی بشر از هستی را وسعت بخشیدند.تا آن زمان شنـاخت بشر نسبت به آسمان محـدود به قوه ی بینایی بود و ابزاری برای مشـــاهـده ی آســمان وجود نداشـت.این منجمان،  با بـهره گـیری از تلسـکوپ،  بر بـاورهای باطل بشـر،  درباره ی مرکزیت زمین خط بطلان کشیدند.

تلـسکوپ در قرن 18 برای منجمان به ابزاری غـیر قابل چشمپوشی بدل شـده بود.با پیـشرفت فن تراش عدسی ها و علوم اپتـیک، تلسکوپ های بزرگـتر و بهتر در رصد خانه ها نصب شـد.حال آدمی سیارات و ستارگانی را می دید که قبــل از اختراع تلـسکوپ از وجود آنها بی خـبر بود. او به مدد تلسـکوپ پی برد جهان  بزرگـتر از پنـدارهایـش اسـت، با این حال در آغاز قرن بیســتم،  اغلب ستاره شناسان اعتقاد داشـتند که جهان فقط از یک کهکـشان تشـکـیل شده است که همان راه شیری است که منظومه ی شمسی از اجزای آن است.

خـیلی ها فکر می کنــند که گالـیله تلستـکوپ را اخـتراع  کرده اســت، اما واقـــعیـت این اسـت  که  در دهــه ی 16 میـلادی توسـط هانس لیـبرشی، عینک سـاز هـلندی (1570 تا 1619 م) ساخته شـد.او بصورت اتفاقی با ترکیب دو عـدسـی متوجه بزرگنمایی آنها شد و بدین ترتیـب تلسـکوپ بدست آمد.در واقع گالیـله اولین کـسـی بود که در ایـتالیا ساخـتن دورـبین را یاد گرفـــت و با آن به آسـمان نگاه کرد و بدیـن ترتیـب بود که توانـست از پادشـاه و کلــیسا و... مـستمری قابل توجـهی دریافـت نماید.باز هم بر خلاف تصـور خیلی ها، دوربینی که گالیله با آن کار می کرد از دو عـدسـی محدب (یکی شـیئی و یکی چشمی) ساخته نــشده بود بلکه عدسی شیئی-جلویی- محدب بود و عقبی (شیئی) مقعر؛ که باعث می شد تصویر تشکیل شده و جلوتر از جایی که هست دیده شود.دوربینهای کوچولوی قدیمی ای که ممکنه شما هم داشته باشین همینطوری هستند.

گالیله در سال 1609 اولین تلسکوپش را ساخت و با آن توانست قمرهای مشتری، حلقه ی دور زحل، زهره وستاره  به چاپ رساند.The Starry Messingerهای راه شیری را ببیند و سال بعد، این خبر را با نام

به  تلسکوپ هایی که از دو عـدسی محـدب استفاده میکنند "شکستی" یا "انکساری" میگویند، یعنی نور را میشکنند (در سرعتش تغییر ایجاد میکنند) و بـا این کـــار نور را کانونی میکنند.تلســکوپ در واقع وسیله ایست که به خاطر جمع آوری نور بیـشتر (نسبت به چشم انسان) اهـمیت دارد نه به دلیل بزرگنمایی، در واقع چشم انسان کمتر از یک ســانتیمتر مربع برای جذب نور (در واقع عصــبهای حسی برای احـساس نور) دارد.پس اگر قطر شیئی تلسکوپی، مثلا 10 سانتیـمتر باشد، بیشتر از 30 برابر چشم آدم نور جذب میکند، این باعث می شود که اجرام خیلی کم نورتر هم دیده شوند.

انواع تلسکوپ ها:

- تلسکوپ شکستی

در تلسـکوپ شکـستی ، یک عدسی نور را جمع می کند و تـصویری از جسم بوجود مـــی آورد، این عـدسی که در جـلوی آن اسـت، عـدسـی شیــئی نامـیده مــی شود.  یک یا چند عدسی کوچک دیگر که چشمی نام دارد، برای دیدن  تصویر  بدسـت آمده از شـیئ، بکار می رود.در تلـــسکوپ شکستی،  عــــدسی شــــیئی تـصویری از جسم بوجود می آورد و عدسی چشمی آن را درست میکند.

شـاید ندانــید که اختر شــناسان، همیشه مایــل به اســتفاده از درشـتنمایی های بـسیار زیاد نیستند، در یک تلسکوپ، چشمی های گوناگون، درشتنمایی های گوناگون ایجاد می کنند، ولی هر قدر تـصویر یک ستاره را درشت تر کنیم، باز هم چیزی جز یک نقطه ی نورانی نخواهیم دید! قطر شیئی بزرگترین تلسـکوپ شکستی جهان، 1.1 متر اسـت. مشکــلی که در این بین وجود دارد این است که شیشه هایی را که به عنوان شیئی استفاده می شود نمی شود از یک حدی بزرگتر ساخت.خود شیشه نور زیادی را جذب می کند و تا اندازه ای باعث تجزیه ی نور هم می شود.هر چند که با کمک راه حل هایی توانسته اند عدسی های بزرگی را تراش بدهند، اما باز هم این کار محدودیت زیادی دارد.

نیوتن اولین کسی بود که راه حلی برای این مشکل پیدا کرد.نیوتن که روی نور آزمایش های زیـادی انجام داده بود، برای جمع آوری نور بیشتر (و در واقع کانونی کردن یک سطح)  به جای عدسی از آیینه ی مقعر استفاده کرد.آیینه های مقعر که ســطح آنها اندود شده اند.به این ترتیب مشکــل شکســت نور و آبراهی رفع می شد.به کــمک هــمـین تکنولوژی هـست که ما امروزه مـی توانیم تلسگوپهای غولپیکر بسازیم و در اعماق آسمان جستجو کنیم.البته بـعدها انواع دیگری از تلسکوپ ها هم بوجود آمدند که اساس کار آنها بر روی اسـتفاده از آیینه ی مقعر است و تغــییرات دیگری دادند که به اینجا مربوط نمی شود.

- تلسکوپ بازتابی

اختر شـناسان در بیشتر کـــارهای خود از تلسکــوپ بازتابی اسـتــفاده می کنند.در یک تلسکوپ بسیار بزرگ، آنها می توانند درون محــفظه ی کوچکــی که در بالای لوله ی تلسکوپ جای دارد، کار کنند. با جایگزین کردن آیینه ی خــمیده ی دیگر به جای این محفظه، میتوان نور را به طرف پایین منحرف کرد و از درون سوراخی که در وســط آیینه ی اصلی قرار دارد، به مشاهده پرداخت.

اگر میخواهید فرق بین تلسکوپهای شکستی و بازتابی را بدانید اینجا کلیک کنید.

-تلسکوپ های انعکاسی انواع مختلفی دارند که متداولترین آنها عبارتند از:

- کاسگرین

- نیوتونی

- کوده

از این به بعـد دستگــاه هـای مخصوصی برای مطــالعه ی نور بکار گرفته می شوند. یکی از متداولترین آنها طیف سنجی می باشــد، از آنجائی که تنها راه ستاره شناسان برای پی بردن به اجرام دور، کسب حداکثر اطلاعات ممکن از امواج نور و سایر تشعشعات جمع آوری شده توســط تلسکوپ است؛ لذا طیف سنج با تجزیه ی نور ستارگـان به هـمان شــیوه ی تجزیه ی نور در منــشور؛ ترکــیب و دمای ستاره را مشخص می کند. طیف ستاره شبیه به رنگین کــمان اســت ولی خــطوط سیاه رنگی دارد که موقعیــت آنها را معلوم می کند که ستاره با چه گازهایی احاطه شده است. در نهایت می توان گفت که دو نوع طیف مورد سنجش قرار می گیرد:

1) طیف نور روشنایی:

منشور نور سفید را شکسته و رنگهای سازنده اش را تجزیه می کند.

2) طیف خورشیدی:

گــازهای خورشیدی طول موج های معینی از نور را جذب می کنند و در طیف نوارهای سیاهی را پدید می آورند.

- تلسکوپ رادیویی  

آنتن های غولــپیکری به شکل بشقاب هستند که علامت های رادیویی را در کانون اصلی خود متمرکز می کنند. در این کانون، یک آشـــکارساز رادیویی قرار دارد. با استفاده از تلسکوپ رادیویی، اندازه گیری شدت امواج رادیویی حاصل از کهکشـانها امکان پذیر است. در تلسکوپ رادیویی، یک آنتن به شکل بشقاب، امواج را کانونی می کند و به گیرنده مــی فرستد، امواج پس از تحلیل در کامپیوتر، بر روی کاغـذ رسم می شــوند. اخترشــناسان با پیوند چند تلسکوپ رادیویی به هم، یک دوربین رادیویی درست می کنند و نقشه ی مناطق نشر کننده ی موج رادیویی را  در آسمان بدست می آورند.به کمک تلسکوپ رادیویی نه تنها به هنگام شب، بلکه درروز نیز می توان به اختر شناسی پرداخت.

- تلسکوپ اشعه ایکس

در بالای جو، تلسکوپ های دیگری زمین را دور می زنند، که مخصـوص پرتوهای ایکس و فرا بنفش هستند. آنها  بــرای تـشریح منظره ی آسمان در پرتوهای ایکس و فرابــنفش، یافته های خود را بــصورت پیامـهای رادیویی به زمین می فرستند.

براي ديدن مطالب به ادامه مطلب مراجعه كنيد.

ادامه مطلب

به نام خالق اسمان ها

گزارش دومین رصد اعضاء خانه نجوم بروجن

امشب گزارش دومین برنامه رصد اعضای خانه نجوم بروجن با همکاری دانش آموزان دبیرستان نمونه امام خمینی(ره) شهرستان بروجن را می خواهم برای دوستاران آسمان بنویسم
اعضايي که در اين رصد عمومی از طرف خانه نجوم بودند عبارت اند از :
آقاي محمود ايرجي ؛
آقاي سيد شهاب سيدين ؛
آقاي سيد بابک سيدين ؛
وخودم حسین زینلیان بروجنی

چهارشنبه مورخ 21/12/87  ساعت 8 شب بود که به دبیرستان رسیدیم و با استقبال گرمی مواجه شدیم که خودمون فکرش را نمی کردیم اینقدر رصد در دبیرستان نمونه امام خمینی  طرفدار داشته باشه.
بعد از سلام واحوال پرسی با معاون دبیرستان جناب اقای ولیان و مسئول خوابگاه جناب آقای سعیدی و یکی از معلم ها ی فیزیک دبیرستان جناب آقای آقابابا بچه ها را در گوشه ای جمع کردیم و اقا شهاب و اقا محمود شروع کردند تلسکوپ را نصب کردن و توضیح دادن در مورد اجزا ومدل و کاربرد آن و بعد از اتمام توضیحات دوستان من و اقا بابک هم شروع کردیم با چشم غیر مسلح صورت های فلکی را به بچه ها نشون دادیم واز ستاره ها واجرام سماوی برای بچه ها صحبت کردیم و در آخر بچه ها صف ایستادند و با تلسکوپ به رصد اجرام زیر پرداختند.
رصد صورت فلکي شکارچي ؛
رصد صورت فلکي ارابه ران ؛
رصد صورت فلکي کلب اکبر ؛
رصد صورت فلکي کلب اصغر ؛
رصد سياره زحل و اقمارش  ؛
رصد سحابي M42  در صورت فلکي شکارچي ؛
و رصد ماه و حفره هایش که واقعا جالب بود
حدود 40 نفری که اونجا بودند که خیلی هاشون برای اولین بار با تلسکوپ اسمون را می دیدند سوال های مختلفی در مورد نجوم از ما پرسیدند که ما هم اندازه سوادمون اونها را راهنمایی کردیم و در آخر هم به 5 نفر از بچه ها با سوال های شفاهی که مطرح کردیم 5 عدد پوستر هدیه دادیم و ساعت 10:30 بعد از 2.30 ساعت رصد اسمان به خونه برگشتیم .

راستی اسامی بچه های دبیرستان را که امدند را جمع کردم که در وبلاگ بنویسم  ولی به دلیل زیاد بودن اسامی نشد درج کنم و همین جا از این دوستان عذر خواهی می کنم.

 با عرض سلام خدمت تمامی دوستان نجومی !

وبلاگ آسمان بروجن با موضوع "معرفی صورت فلکی خرس بزرگ ، دب اکبر ، Ursa Major و صورت فلکی خرس کوچک ، دب اصغر ، Ursa Minor آپدیت شد .

نجوم را چگونه آغاز کنیم؟ (قسمت اول)

تا حالا مطالب زیادی را با این عنوان در وبلاگ ها و سایت های تخصصی و یا آماتوری دیدم ولی این بار بهترین و کامل ترین مطلب را که در  وبلاگ نجوم از صفر تا بینهایت بود را برای شما آورده ام( البته با مقداری ویرایش در مطالب) و به همه ی کسانی که مایلند روزی منجم آماتور یا حرفه ای شوند توصیه می کنم این مطلب را بخوانند .

راستی نظراتتون را یادتون نره بنویسید

 منجم (اختر شناس) کیست؟

انجام دادن برخی کارها یا شغلها حتماً نیاز به تحصیل در همان زمینه تا سطوح بالا را دارد.اما در برخی دیگر از کارهای بسیار پیشرفته ومهم می‌توان بدون تحصیل در آن رشته، به‌طور تجربی و با تمرین زیاد مهارت کسب کرد و به نتایج با ارزشی رسید. شاید بهترین مثال در این مورد، اخترشناسی باشد. در واقع دو نوع اخترشناس وجود دارد: یکی آنکه در این رشته تحصیل می‌کند و مثلاً مدرک دکترای اختر فیزیک یا کیهان‌شناسی می‌گیرد، و دیگر کسی که از روی عشق و علاقه، کتابهای نجومی را می‌خواند و با برنامه‌ریزی دقیق و به کارگیری روشهای اصولی، به تحقیق در این زمینه می‌پردازد تا هم از آنچه انجام می‌دهد لذت ببرد و هم نتایج سودمند کارهایش را به دیگران عرضه کند. اخترشناسان نوع نخست را «حرفه‌ای» می‌نامند، زیرا حرفه یا شغل آنها این است که به کارهای نجومی بپردازند. اخترشناسان نوع دوم را «آماتور» می‌نامند که آماتور به معنای علاقه‌مند است.

اما تفاوت کار اخترشناسان حرفه‌ای و آماتور در چیست  کدامیک سهم بیشتری در پیشرفت علم نجوم دارند؟

کارهایی که اخترشناسان حرفه‌ای انجام می‌دهند معمولاً عبارت است از: تدریس اخترشناسی، تحلیل داده‌های به دست آمده از رصدها، نظریه‌پردازی و ارائه نمونه‌ها و روش‌های جدید و …

آنها معمولاً فرصت کافی برای کاوش دقیق تمام آسمان را ندارند و تلسکوپهای بسیار بزرگ را هم نمی‌توان برای کارهایی مثل یافتن دنباله‌دارها و نواخترهای جدید مشغول کرد. پس در این میان بسیاری از کارها را باید به آماتورهای نجوم سپرد. برخی گمان می‌کنند که کلمه «آماتور» نشان‌دهنده کم‌تجربگی و مبتدی بودن شخص است، اما این برداشت کاملاً اشتباه است. آماتورهایی هستند که دهها سال تجربه رصد و کشف اجرام تازه را دارند و هیچ اخترشناسی حرفه‌ای به اندازه آنها با آسمان شب آشنا نیست.

در طول تاریخ، شاید سهم آماتورهای نجوم در کشف اجرام تازه در آسمان بسیار بیشتر از اخترشناسان حرفه‌ای بوده است. بد نیست به عنوان مثال، یکی از اخترشناسان آماتور باتجربه را به شما معرفی کنیم: ژان لویی پون فرانسوی، باربر رصدخانه مارسی بود. هرشب پس از کارهای طاقت‌فرسای صبح، به رصد آسمان مشغول می‌شد و مهارت زیادی در شناخت اجرام آسمانی و شیوه‌های رصد کسب کرد، به‌طوری که در 39 سالگی موفق به کشف یک دنباله‌‌دار شد. او یافتن دنباله‌دارها ادامه داد و به سی عدد رساند. همین کشفها و کسب مهارتها، به تدریج سِمَت منجم سلطنتی فرانسه را برای او به ارمغان آورد.

برای شروع کار چه باید کرد؟

اگر به آسمان شب و راز و رمزهای نهفته در آن علاقه دارید و تصمیم گرفته‌اید در راه شناخت و کاوش دقیق آن قدم بردارید، بهتر است نخست اطلاعات خود را در این زمینه افزایش دهید. برای شروع کار، چند کتاب مفید را به شما معرفی می‌کنیم. با مطالعه آنها اطلاعات پایه را در این علم به دست خواهید آورد:

نجوم به زبان ساده، ترجمه دکتر خواجه‌پور از انتشارات گیتاشناسی ـ کتاب مفیدی است که شما را با منظومه شمسی، صورتهای فلکی، ستاره‌ها و … آشنا می‌کند .

شناخت مقدماتی ستارگان، اقتباس توفیق حیدرزاده از انتشارات گیتاشناسی ـ مناسبترین کتاب برای آشنایی با صورتهای فلکی و اجرام قابل رصد با چشم غیرمسلح، دوربین دوچشمی و تلسکوپهای کوچک است. خواندن این کتاب باید همراه با مشاهده آسمان و اجرای دقیق و روشهای گفته شده باشد.

ساختارستاره‌ها و کهکشانها، ترجمه توفیق حیدرزاده از انتشارات گیتاشناسی ـ شاید کمی دشوارتر از دو کتاب پیشین به نظر آید اما با کمی صبر و حوصله و توجه می‌توانید از طریق آن با زندگی و مرگ ستاره‌ها، انواع کهکشانها، خوشه‌ها و … آشنا شوید.

با مطالعه این کتابها، اطلاعات پایه را برای انجام کارهای نجومی به دست خواهید آورد، اما هیچ‌گاه از مطالعه دست بر ندارید. هرگاه کتابهای جدیدی در این زمینه دیدید، بخوانید و اگر تناقضی بین کتابها مشاهده کردید به سایر کتابها رجوع کنید و یا از فردی آگاه یا مرجعی مطمئن بپرسید تا نکته نادرستی در ذهنتان باقی نماند. اکنون هنگام آن است که به سراغ کارهای عملی برویم. شاید مهمترین بخش از کارهای عملی آماتورهای نجوم، رصد دقیق آسمان باشد، که منشاء هر گونه فعالیت نجومی است.

 ادامه دارد.........

مسئولین خوابند یا خودشان را به خواب زده اند

امروز نتایج مرحله اول پنجمین المپیاد کشوری نجوم در سایت دانش پژوهان منتشر شد و با توجه به اینکه مسئولین مرتبط با برنامه ریزی برای المپیاد نجوم در بروجن در خواب بودند ظرف مدت یک سال تعداد قبولی ها در مرحله اول از 7 نفر سال گذشته به 3 نفر امسال کاهش پیدا کرد .

ومطمئنا با خواب ماندن مسئولین این تعداد قبولی را هم سال دیگر نداریم.

پیام تبریک

به آقایان مرتضی الهیان و دانیال منصوری بروجنی

 و خانم بهاره میرزائی

که در مرحله اول پنجمین المپیاد کشوری نجوم پذیرفته شده اند تبریک گفته و آرزوی موفقیتشان را در مرحله دوم داریم.

صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو مطالب
عناوین مطالب وبلاگ

محسن علیخانی
امین زمانی بروجنی

88/07/22 - 88/07/30
88/06/22 - 88/06/31
88/05/22 - 88/05/31
88/05/08 - 88/05/14
88/05/01 - 88/05/07
88/04/22 - 88/04/31
آرشيو

گزارش ها
سيارات
علمي
متفرقه
عكاسي نجومي

آسمان بروجن
خانه نجوم قم
مدرسه نمونه مجتهده امین بروجن
علوم پايه (وبلاگ سيد صدرا صدرالديني)
هفت آسمان
انجمن نجوم اکلیل شمالی
وبلاگ باشگاه نجوم اصفهان
وب سایت باشگاه نجوم اصفهان
انجمن نجوم آیاز
بروجن
Luminosity Of Life
 

 Powered By  BLOGFA.COM

عضويتلغو عضويت

Powered by WebGozar